Rocha99Watson

Buổi tối đầu tuần dọn vào căn nhà mới, tôi bắt gặp tiếng nước rỉ rả trong tường khi bật máy bơm. Tôi cầm vội đèn pin, định bụng tháo tấm ốp gỗ để xem thì bỗng giật mình hiểu ra mình không hề nắm được van nước chính được đặt tại vị trí nào trong tổ ấm mình vừa chi 6 tỷ cho việc thi công. Nghe thì buồn cười nhưng lúc đó tôi tưởng việc gì cũng rõ vì trước kia tôi có thời gian kinh doanh vật liệu, cứ nghĩ chút vốn hiểu biết là quá đủ. Giờ đây, tôi mới vỡ ra rằng khoán trọn gói không đồng nghĩa với việc chủ nhà được quyền ngủ ngon. Khi bắt tay vào #keyword#, tôi nghiệm ra một điều thực tế: nhà thầu lo xong phần nhìn thấy, còn những thứ chôn trong tường mới là nơi ẩn chứa rắc rối. Tôi viết bài này chẳng phải để than vãn, mà là ai đó bớt lặp lại sai lầm của tôi.

Tôi tưởng mình hiểu nhưng thực ra chỉ nắm phần nhìn thấy

---

Lúc khởi công, tôi tự tin đến mức vào nhà thầu vì mình đã trả trọn gói. Cả tháng tôi chỉ lên xem vài lần, vẫn bảo với vợ rằng họ biết rõ mình đang làm gì. Rồi một ngày tôi bị vợ giục kiểm tra mấy hạng mục ẩn như lớp chống thấm. Tôi leo lên trần thạch cao khu vệ sinh tầng 2 và không tin vào mắt mình: ống nước không hề được cố định mà chỉ quấn vài vòng dây nhựa neo vào khung xương. Hệ quả: mỗi lần mở vòi, đường ống va vào khung nghe rõ mồn một từ phòng khách. Tôi lập tức phản ánh, họ cãi rằng 'từ trước giờ vẫn làm thế, có sao đâu'. Tôi thừa hiểu nếu thiếu kẹp định vị, mối nối sẽ bị lỏng trong vòng vài năm. Điều đầu tiên tôi học được là phần khuất tường không ai lo cho mình ngoài chính mình.

Cái giá của việc 'khoán trắng' là tôi mất quyền kiểm soát từng milimet

---

Với hình thức khoán trắng, phần lớn mọi người đều khoán luôn trách nhiệm giám sát cho nhà thầu. Tôi sai lầm khi nghĩ họ sẽ làm đúng thiết kế. Vậy mà tôi giật mình khi thấy phòng ngủ chính thiếu 2 ổ cắm điện mà tôi đã duyệt. Hỏi ra mới biết, nhà thầu cắt giảm chi phí mà không báo một lời. Tôi tính sơ thì họ lời thêm khoảng 8 triệu tiền dây điện. Nghĩ thì thấy nhỏ nhưng tôi phải trả giá đắt đỏ một cách phi lý. Tôi phải thuê thợ khác phá lại mảng tường, đi lại đường dây rồi trát lại tường cho kịp lúc dọn về. Tổng cộng tôi tốn thêm 18 triệu chưa kể 12 ngày công trong khi lẽ ra chỉ cần kiểm tra. Từ chuyện đó tôi rút ra một điều không thể quên: khoán trắng là mất quyền kiểm soát, chủ nhà mà lơ là thì bản vẽ chỉ là chuyện trang trí.

Những ngày ở cùng căn nhà để tôi học cách 'đọc' công trình của chính mình

---

Từ khi chính thức dọn về, tôi bắt đầu một việc kỳ lạ: tự vẽ lại bản đồ kỹ thuật của căn nhà mà tôi bỏ tiền ra. thi công nội thất biệt thự trọn gói dùng ứng dụng ghi chú và vẽ sơ đồ chỗ đặt van khóa ở nhà vệ sinh, hộp phân phối và đường ống chạy qua khắp các phòng. Tôi mở toàn bộ nắp hộp kiểm tra ở tầng hầm, cúi sát từng góc vào những chỗ nghi thấm để tìm vết thấm, rồi đánh dấu bằng bút dạ từng điểm cần theo dõi. Một hôm, tôi phát hiện lớp chống thấm ở sân thượng phồng rộp chỗ nào cũng thấy. Tôi nhờ họ về sửa, họ làm qua loa và phủ thêm một lớp vữa giấu biến khuyết điểm. Cũng may là tôi quay phim lại khi mới phát hiện. Tôi đưa bằng chứng ra nói chuyện thẳng, cuối cùng họ phải làm lại từ đầu. Từ dạo ấy, tôi thấm thía: ngôi nhà là một thực thể sống và mình phải đọc được từng mạch đập của nó.

Lời khuyên cho ai chuẩn bị ký hợp đồng trọn gói: hãy đòi 'nhật ký thi công' từng ngày

---

Với những ai sắp ký khoán trắng cho nhà thầu, tôi muốn nói thẳng: đừng bao giờ nhận bàn giao nếu không có bản ghi chép thi công hằng ngày. Ý tôi không phải loại biên bản sơ sài mà là hình ảnh thực tế ghi lại mỗi buổi, ghi rõ ai làm hạng mục đó và danh mục vật liệu cụ thể. Tôi đã không làm vậy, cho nên tôi mới răn mình bằng cách này. Sau khi rút kinh nghiệm, tôi đặt camera cố định ở mấy khu vực khu vực sàn bếp và phòng tắm lúc xử lý chống thấm. Vì có hình ảnh lưu lại tôi nhìn thấy được chỗ nối ống nước nóng ren bị hỏng trước khi lớp bê tông phủ lên, nhờ đó tránh được sự cố nước phun trần có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Điều cuối tôi muốn nói, đừng để hai chữ 'trọn gói' làm bạn lơ là, bởi suy cho cùng, người sống lâu nhất với ngôi nhà là bạn, không ai khác ngoài bạn. Căn biệt thự của tôi giờ vẫn đẹp, nhưng tôi hiểu mọi ngóc ngách hơn bất kỳ ai. Vậy còn bạn, bạn sẽ chọn cách giám sát ra sao từ hôm nay? Hãy bắt đầu từ những câu hỏi nhỏ nhất vì mỗi câu hỏi hôm nay là một khoản tiết kiệm mai sau.